ابعاد استاندارد سرویس بهداشتی و نکات مهم طراحی و اجرا
طراحی سرویس بهداشتی یکی از حساسترین بخشهای هر پروژه ساختمانی است؛ فضایی که هم با بهداشت، هم با آسایش و هم با ارزش ملک ارتباط مستقیم دارد. اگرچه ممکن است متراژ این فضا نسبت به سایر بخشهای خانه کمتر باشد، اما کوچکترین خطا در اندازهگذاری و جانمایی تجهیزات میتواند باعث کاهش کارایی، سختی در استفاده و حتی مشکلات اجرایی در آینده شود. به همین دلیل آشنایی دقیق با ابعاد استاندارد سرویس بهداشتی و رعایت اصول طراحی و اجرا برای معماران، سازندگان و حتی مالکان اهمیت زیادی دارد.
در این مقاله بهصورت جامع به بررسی ابعاد استاندارد سرویس بهداشتی، حداقل و حداکثر اندازهها، فاصلههای ضروری، ضوابط اجرایی، نکات طراحی برای فضاهای کوچک و بزرگ، استانداردهای مربوط به تجهیزات و همچنین اشتباهات رایج در اجرا میپردازیم.
چرا رعایت ابعاد استاندارد اهمیت دارد؟
رعایت ابعاد استاندارد سرویس بهداشتی فقط یک توصیه زیباییشناسی نیست، بلکه یک الزام کاربردی و فنی است. دلایل اهمیت آن عبارتاند از:
-
افزایش راحتی کاربر هنگام استفاده
-
امکان نظافت آسانتر
-
پیشگیری از برخورد دربها و تجهیزات با یکدیگر
-
تسهیل اجرای تأسیسات مکانیکی و لولهکشی
-
رعایت ضوابط شهرداری و مقررات ملی ساختمان
-
افزایش ارزش ملک در زمان فروش یا اجاره
نادیده گرفتن ابعاد استاندارد سرویس بهداشتی میتواند منجر به فضایی تنگ، ناکارآمد و حتی غیربهداشتی شود.
حداقل متراژ سرویس بهداشتی چقدر است؟
یکی از پرسشهای رایج در پروژههای مسکونی، حداقل متراژ مورد نیاز است. بر اساس ضوابط رایج ساختمانی در ایران:
-
حداقل عرض قابل قبول: حدود ۹۰ تا ۱۰۰ سانتیمتر
-
حداقل طول قابل قبول: حدود ۱۲۰ تا ۱۴۰ سانتیمتر
-
حداقل مساحت پیشنهادی: حدود ۱٫۲ تا ۱٫۵ مترمربع
البته این مقادیر، حداقلهای قابل قبول هستند و برای راحتی بیشتر، بهتر است فضا کمی بزرگتر در نظر گرفته شود. در پروژههای باکیفیتتر، رعایت دقیق ابعاد استاندارد سرویس بهداشتی باعث افزایش سطح رضایت کاربران خواهد شد.
گروه مهندسی نتا، پیشرو و قدرتمند در پروژه های مهندسی طراحی داخلی و دکوراسیون و همچنین طراحی نما ،طراحی انواع ویلاها از کلاسیک تا مدرن و کلیه ی فضاهای اداری و تجاری ، بهترین نتایج را رقم میزند , حتماً ”پروژه ی مسکونی الهیه” را ببینید تا کیفیت و تخصص را در زمینه ی طراحی سرویس بهداشتی ،از نزدیک تجربه کنید!
ابعاد استاندارد سرویس بهداشتی ایرانی
در سرویسهای ایرانی (توالت زمینی)، جانمایی صحیح سنگ توالت و فضای حرکتی اطراف آن اهمیت ویژهای دارد.
اندازههای پیشنهادی:
-
عرض محل نصب سنگ: حداقل ۷۰ سانتیمتر
-
فاصله از دیوار جانبی تا مرکز سنگ: حداقل ۳۵ تا ۴۰ سانتیمتر
-
طول مناسب فضا: حداقل ۱۲۰ تا ۱۴۰ سانتیمتر
-
فاصله جلوی سنگ تا دیوار یا مانع: حداقل ۶۰ سانتیمتر
رعایت این موارد بخشی از اصول ابعاد استاندارد سرویس بهداشتی محسوب میشود و باعث استفاده راحتتر و ایمنتر خواهد شد.
ابعاد استاندارد سرویس بهداشتی فرنگی
در سرویسهای فرنگی، فضای حرکتی اطراف کاسه توالت اهمیت بیشتری دارد.
اندازههای استاندارد:
-
فاصله مرکز کاسه تا دیوار جانبی: حداقل ۴۰ سانتیمتر
-
فاصله دو طرف کاسه تا موانع: حداقل ۲۰ سانتیمتر
-
فاصله جلوی کاسه تا دیوار یا درب: حداقل ۶۰ تا ۷۰ سانتیمتر
-
عرض مناسب فضا: حداقل ۸۰ تا ۹۰ سانتیمتر
اجرای صحیح این فاصلهها مطابق با ابعاد استاندارد سرویس بهداشتی باعث میشود استفاده برای کودکان، سالمندان و افراد با جثههای مختلف راحتتر باشد.
ابعاد استاندارد روشویی
روشویی باید بهگونهای جانمایی شود که هم فضای حرکت را محدود نکند و هم دسترسی به آن آسان باشد.
-
ارتفاع استاندارد نصب روشویی: ۸۰ تا ۸۵ سانتیمتر از کف
-
فاصله روشویی تا دیوار جانبی: حداقل ۱۰ سانتیمتر
-
فاصله جلوی روشویی برای ایستادن: حداقل ۶۰ سانتیمتر
در طراحیهای حرفهای، هماهنگی روشویی با سایر تجهیزات بر اساس ابعاد استاندارد سرویس بهداشتی انجام میشود.
فاصلههای مهم بین تجهیزات
یکی از مهمترین اصول در طراحی، رعایت فاصله بین تجهیزات است. حتی اگر متراژ کافی وجود داشته باشد، عدم توجه به فاصلهها میتواند کارایی فضا را کاهش دهد.
-
فاصله بین توالت و روشویی: حداقل ۲۰ سانتیمتر
-
فاصله توالت تا دوش در سرویسهای مشترک: حداقل ۳۰ سانتیمتر
-
فضای بازشوی درب: حداقل ۷۰ سانتیمتر
در بسیاری از پروژهها، بیتوجهی به این جزئیات باعث نقض ابعاد استاندارد سرویس بهداشتی میشود.
برای دریافت مشاوره تخصصی و کسب اطلاعات درباره ی طراحی و بازسازی سرویس بهداشتی و همکاری در پروژههای مهندسی و کسب اطلاعات بیشتر ، با گروه مهندسی نتا و شماره ی 210-88672748 و 021-88673591 تماس بگیرید، تجربه، تخصص و تعهد در خدمت شماست.
ابعاد استاندارد در سرویسهای کوچک
در آپارتمانهای امروزی، محدودیت فضا رایج است. در این شرایط باید با طراحی هوشمندانه، بیشترین بهره را از فضا برد.
راهکارها:
-
استفاده از روشویی دیواری کمعمق
-
نصب فلاشتانک توکار
-
استفاده از درب کشویی
-
انتخاب کاشی روشن برای بزرگتر نشان دادن فضا
حتی در فضاهای کوچک نیز رعایت ابعاد استاندارد سرویس بهداشتی نباید قربانی کمبود متراژ شود.
نکات مهم در طراحی سرویس بهداشتی
1. تهویه مناسب
وجود هواکش یا پنجره ضروری است تا رطوبت و بو کنترل شود.
2. شیببندی کف
شیب مناسب به سمت کفشور از الزامات اجرایی است.
3. عایقکاری
عایق رطوبتی کف و دیوارها باید دقیق اجرا شود تا از نشت آب جلوگیری شود.
4. نورپردازی
نور سفید و یکنواخت، فضای سرویس را تمیزتر نشان میدهد.
تمام این موارد در کنار رعایت ابعاد استاندارد سرویس بهداشتی، کیفیت نهایی پروژه را تضمین میکند.
اشتباهات رایج در اجرا
-
کوچک گرفتن بیش از حد فضا
-
بیتوجهی به بازشوی درب
-
جانمایی اشتباه لولهها
-
نصب تجهیزات قبل از کاشیکاری دقیق
-
نادیده گرفتن استاندارد ارتفاع نصب
بسیاری از این خطاها ناشی از عدم توجه کافی به ابعاد استاندارد سرویس بهداشتی هستند.
تأثیر نوع کاربری بر ابعاد
ابعاد در ساختمانهای مسکونی، اداری، تجاری و عمومی متفاوت است. در سرویسهای عمومی، فضای بیشتری برای گردش و حتی دسترسی معلولین در نظر گرفته میشود.
در پروژههای حرفهای، طراحان بسته به نوع کاربری، استانداردهای مربوطه را با ابعاد استاندارد سرویس بهداشتی تطبیق میدهند.
نکات اجرایی مهم برای پیمانکاران
-
قبل از کاشیکاری، محل دقیق خروجیها بررسی شود
-
تراز بودن کف و دیوار کنترل شود
-
فاصله لوله فاضلاب با دیوار مطابق نقشه اجرا شود
-
تست آببندی قبل از نصب تجهیزات انجام شود
اجرای دقیق این موارد تضمین میکند که ابعاد استاندارد سرویس بهداشتی در عمل نیز حفظ شوند.
گروه مهندسی نتا متخصص در زمینه ی طراحی و معماری ساختمان از نما تا دکوراسیون داخلی است ؛ اگر به این مقاله علاقه داشتید و به اطلاعات بیشتر درباره ی طراحی و بازسازی آشپزخانه نیاز دارید ،حتما به مقاله ی”راهنمای کامل ابعاد استاندارد در آشپزخانه در طراحی مدرن و کلاسیک “، سر بزنید.
جمعبندی
طراحی اصولی سرویس بهداشتی تنها به انتخاب کاشی زیبا یا تجهیزات لوکس محدود نمیشود. آنچه کیفیت واقعی فضا را تعیین میکند، رعایت دقیق ابعاد استاندارد سرویس بهداشتی و توجه به جزئیات اجرایی است. از حداقل متراژ و فاصلههای جانبی گرفته تا ارتفاع نصب تجهیزات و شیب کف، همه باید مطابق اصول مهندسی اجرا شوند.
بیتوجهی به این استانداردها میتواند هزینههای بازسازی، نارضایتی کاربران و حتی مشکلات حقوقی به همراه داشته باشد. بنابراین چه در مرحله طراحی باشید و چه در اجرا، شناخت کامل ابعاد استاندارد سرویس بهداشتی یک ضرورت است، نه یک انتخاب.
سوالات متداول
1. اگر فضای موجود کمتر از حداقل ابعاد استاندارد سرویس بهداشتی باشد چه باید کرد؟
در این شرایط باید از تجهیزات کمجا، فلاشتانک توکار، درب کشویی و طراحی مینیمال استفاده کرد. اما کاهش بیش از حد ابعاد توصیه نمیشود زیرا آسایش کاربر را بهشدت کاهش میدهد.
2. آیا میتوان بدون رعایت فاصلههای استاندارد، فقط با بزرگ بودن فضا مشکل را حل کرد؟
خیر. حتی در فضاهای بزرگ نیز اگر فاصلههای جانمایی رعایت نشود، کارایی کاهش مییابد. رعایت اصول فنی مهمتر از صرفاً افزایش متراژ است.
3. مهمترین خطای اجرایی که باعث نارضایتی ساکنان میشود چیست؟
جانمایی اشتباه لوله فاضلاب و رعایت نکردن فاصله جلوی توالت از دیوار، از رایجترین اشتباهات است که معمولاً بعد از اتمام کار قابل اصلاح پرهزینه خواهد بود.
